ประเทศเราพยายามอนุรักษ์ธรรมชาติมานานกว่า 60 ปี เริ่มต้นถูกทิศ แต่ไปๆมาๆแล้วเดินผิดทาง
ตั้งแต่แรกเริ่มการอนุรักษ์ เราลอกกฎหมายและวางแผนการจัดการตามแบบอเมริกาทั้งหมด มีเป้าหมายที่จะรักษาและใช้ประโยชน์จากธรรมชาติไม่ว่าจะเป็นป่าไม่และสัตว์ป่าอย่างยั่งยืน มีการจัดการที่ดี
ระหว่างทางนั้นการปฏิบัติล้มเหลว แนวความคิดเดิมที่ถูกต้องถูกกลืนทับไปด้วยการแปลความหมายการอนุรักษ์ผิดๆว่าคือการห้ามแตะต้องธรรมชาติ ปลูกฟังความคิดผิดๆนั้นมาตลอดหลายสิบปี จนผู้คนออกห่างธรรมชาติ ไม่เข้าใจธรรมชาติเลย และธรรมชาติไม่ได้มีประโยชน์กับคนอีกต่อไปนอกจากจะเอาไว้เขียนถึงในคอมเม้นท์กันเท่ห์ๆว่ารักธรรมชาติ
แม้ว่าเราจะรักษาธรรมชาติไว้ได้ส่วนหนึ่ง แต่สถานการณ์ข้างหน้าดูจะเลวร้ายครับ พื้นที่ส่วนใหญ่ถูกตัดถางเพียงเพื่อปลูกพืชอาหารสัตว์ราคาถูก และลามไปมากขึ้นเรื่อยๆ เราได้รับผลกระทบกันโดยตรง ฤดูร้อนที่ร้อนจัด ฤดูฝนที่ตกลงมาเพียงเล็กน้อยก็ท่วมหลาก ฤดูหนาวที่เต็มไปด้วยฝุ่นควัน ฯลฯ
สัตว์ป่าเองที่ดูเหมือนเยอะ ก็แค่ 3 ชนิด ที่เหลืออีกนับพันชนิดสูญหายไปจากหลายพื้นที่ และที่หนักที่สุดคือไม่มีใครสนใจ ที่มีเยอะเกินไปมากคือช้าง,กระทิง และเหี้ย ก็ไม่มีการจัดการปล่อยให้เดือดร้อนกันไปทั้งคนและสัตว์ การอนุรักษ์สัตว์ป่าของเราคือแค่ห้ามล่าและห้ามครอบครองซากสัตว์ป่า แต่ไม่เคยสนใจว่ามันมีที่อยู่ มาอาหาร และขยายพันธุ์เองได้มั๊ย อยู่ดีกินดีแค่ไหน คนส่วนใหญ่ก็แค่บอกว่ารักน้อนแต่ไม่เคยลงมือทำอะไร
เรากำลังเดินผิดทางครับ จะดื้อดึงกันไปถึงไหน ไม่มีประเทศไหนในโลกที่ใช้วิธีการแบบประเทศไทยแล้วประสบความสำเร็จในการอนุรักษ์เลย และอย่าหลงตัวเองว่าเราประสบความสำเร็จแล้วนะครับ
เราต้องมองไปรอบโลกบ้าง การอนุรักษ์หนทางเดียวที่จะประสบความสำเร็จได้คือการใช้ประโยชน์จากธรรมชาติ แล้วเอาเงินที่ได้มาดูแลจัดการธรรมชาติให้อยู่ได้ ฟื้นฟูธรรมชาติให้ดีกว่าเดิม เมื่อผู้คนได้ประโยชน์จากธรรมชาติ เลี้ยงตัวได้จากมัน ทำเงินเลี้ยงครอบครัวจากมัน เมื่อนั้นเขาจะรักมันจริง, เข้าใจจริง และลงมือทำจริงๆ
ลองดูตัวอย่างอันนี้
ผมได้ดู VDO หนึ่งขององค์กรเล็กๆชื่อว่า Quail Forever ในอเมริกา ความคิดและการกระทำของเขาน่าทึ่งมากครับ ลองดู VDO จากลิ้งค์ในคอมเม้นท์ได้
ถ้าจะเล่าที่มาสั้นๆ ก็คือว่า Quail เป็นนกในกลุ่มนกกระทาที่นิยมเป็น Game Bird สำหรับนักยิงนกในอเมริกามาช้านาน การยิงนกในอเมริกานั้นสร้างรายได้ให้กับรัฐมหาศาล สร้างรายได้ให้กับผู้คนมากมายไม่ว่าจะเป็นเจ้าของพื้นที่, โรงแรม, ร้านอาหาร, ไกด์นำล่านก, อุตสหกรรมหมาล่านก ฯลฯ
ถึงแม้จะโดนล่า ก็ไม่ต้องกลัวนกสูญพันธุ์หรอกครับ เพราะนกนั้นมีความสามารถในการขยายพันธุ์สูงมาก ถ้าได้รับการดูแล มีที่อยู่ มีอาหาร Quail จากคู่เดียว สามารถเพิ่มเป็น 5,000 ตัวในเวลาเพียง 5 ปี
นก Quail และนก Game Bird อีกมากมายหลายชนิดจึงถูกดูแล พื้นดินที่เคยว่างเปล่าถูกฟื้นฟูธรรมชาติให้นกอยู่ได้ และขยายพันธุ์เพิ่มจำนวน
Quail Forever นั้นเป็นองค์กรอิสระแบบ Non-Profit ที่ได้รับเงินสนับสนุนจากรัฐ (ซึ่งก็มาจากค่าใบอนุญาตล่าสัตว์) และเงินบริจาค (จากคนที่ชอบยิงนก Quail) Quail Forever ทำงานให้คำแนะนำ สนับสนุน และลงมือทำเพื่อให้นก Quail อุดมสมบูรณ์ ไม่ว่าจะเป็นการวิจัย การปรับปรุงสภาพแวดล้อม การให้คำแนะนำชาวไร่ให้ฟื้นฟูธรรมชาติให้นก ฯลฯ
ลองดูใน VDO นะครับ เขารู้จักนก เข้าใจสภาพแวดล้อมที่นกต้องการดีมากๆ และลงมือทำจริงๆ
นี่คือตัวอย่างที่ดีครับ ว่าถ้าเรามีการจัดการที่ดี และมีการให้ประโยชน์จากสัตว์ป่าอย่างถูกต้อง
สัตว์ป่าชนิดนั้นจะมีค่าทำให้คนช่วยกันดูแลมันให้คงอยู่และเพิ่มจำนวนขึ้น ในกรณีนี้คือนก Quail เงินที่ได้จากการใช้ประโยชน์สัตว์ป่าจะกลับมาทำการวิจัยให้เข้าใจสัตว์ชนิดนั้นๆอย่างจริงจัง เป็นเงินสนับสนุนให้เจ้าของที่ปรับปรุงสภาพแวดล้อมให้สภาพธรรมชาติฟื้นฟูเป็นที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมของนก มีเงินสนับสนุนองค์กรอิสระให้มุ่งเป้าไปที่การเพิ่มประชากรสัตว์ป่าอย่างมีความรู้และมีคุณภาพ
ผมอิจฉานก Quail แทน ไก่ป่า, ไก่ฟ้า, นกกระทาทุ่งในบ้านเราจริงๆครับ ที่มีแต่คนบอกว่ารักน้อน พวกใจร้ายอย่าทำอะไรน้อน แต่ไม่เคยเห็นหัวว่าน้อนจะอยู่กันได้ยังไง
