Sunday, February 5, 2023
Homeความคิดและมุมมองวัฒนธรรมเริ่มจากในหม้อ

วัฒนธรรมเริ่มจากในหม้อ

-

จากการที่ได้ท่องเที่ยวไปในที่ห่างไกล นอกจากธรรมชาติพิศุทธิ์ที่หดหายไปอย่างน่าตกใจแล้ว อีกสิ่งหนึ่งที่ผมรู้สึกเสียดายมากๆคือการสูญหายของวัฒนธรรมท้องถิ่น

ครัวกลางบ้าน วัฒนธรรมอย่างหนึ่งของชาวกระเหรี่ยง

คำหรูหราที่พูดกันว่าวัฒนธรรมนั้น ไม่ใช่แค่ภาษา, การแต่งกายหรือการละเล่น แต่รากฐานของวัฒนธรรมที่สำคัญที่สุดนั่นฝังอยู่ในการดำรงอยู่ของชีวิต นั่นก็คืออาหารและการกิน

สิ่งที่สะกิดใจผมมากๆจนต้องเอาเรื่องนี้มาเขียนก็คือรายการทีวีที่ผมดูแล้วชื่นชอบมาก ชื่อว่า “Gourmet Goes Tribal” (ทางช่อง Nat Geo People) 

มันคือเรื่องราวของเชฟชาวโคลัมเบีย Pablo Naranjo Agular ที่เดินทางไปทั่วภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดีย เพื่อสัมผัสอาหารและวัฒนธรรมการกินของชนเผ่าต่างๆในละแวกนั้น

วัฒนธรรมอาหารนั้นลึกซึ้งกว่าอาหารในจานมากนัก แต่มีรากฐานมาจากวัตถุดิบ ไม่ว่าจะเป็นพืชพรรณหรือเนื้อสัตว์ที่หาได้ในธรรมชาติของท้องถิ่น เอามาสรรค์สร้างเป็นอาหารเฉพาะถิ่นที่มีความงดงามมากๆ

รากของวัฒนธรรมอาหารมาจากวัตถุดิบที่หาได้ในท้องถิ่น ในภาพคือปลาแม่น้ำน่าน

ในรายการนี้ เชฟพาโบลพาเราไปสัมผัสวิถีชีวิต วิถีการทำอาหารของชนเผ่า แล้วแต่ละตอนจะจบด้วยการที่เขานำเอาวัตถุดิบและความรู้ที่เขาได้จากท้องถิ่นนั้นมาปรุงเป็นอาหารด้วยกองไฟแบบง่ายๆแล้วแบ่งปันกับผู้คนในพื้นที่ 

การสูญหายของวัฒนธรรมนี้เกิดขึ้นเร็วมากในยุคที่ Internet และ Social Media ซอกซอนเข้าไปถึงในทุกพื้นที่ โดยที่หลายคนอาจจะไม่ได้นึกถึงและคนส่วนใหญ่ไม่เคยให้ความสำคัญ

Social Media สร้างสิ่งที่เราเรียกว่า Globalisation ของ “ค่านิยม” อย่างรวดเร็วมาก ไม่ว่าจะอยู่ที่ไหน ผู้คนก็อาจจะหยิบเอาความชื่นชอบของคนในอีกมุมโลกมาเป็นของตัวเอง และมันเป็นเรื่องง่ายมากที่เราจะละเลยสิ่งที่มีค่าใกล้ตัวเพียงเพราะคุ้นเคย อาหารเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดอันหนึ่ง

วงอาหารของหมู่บ้านกลางป่าแม่ฮ่องสอน

ขณะที่อาหารไทยดังไปทั่วโลก แต่เป็นที่รู้จักกันเพียงไม่กี่เมนู แม้แต่คนไทยเราเองไม่ว่าจะเดินทางไปที่มุมไหนของประเทศ เราก็กินแต่อาหารที่เราคุ้นชินไม่เคยมองหาอาหารแท้ๆของพื้นถิ่นนั้น เมื่อไม่มีคนสนใจ ร้านอาหารพื้นถิ่นจริงๆก็สูญหายกลายพันธุ์จนแทบจะหาชิมไม่ได้ ที่น่าเป็นห่วงไปกว่านั้นคือ คนเมืองรุ่นใหม่ๆไม่ค่อยจะมีใครเรียนรู้ที่จะทำอาหารไทยกันอีกแล้ว

สิ่งที่งดงามที่สุดที่ผมเห็นในรายการ Gourmet Goes Tribal คือสายตาของเชฟพาโบลที่แสดงออกถึงความชื่นชมให้เกียรติภูมิปัญญาท้องถิ่น และตื่นเต้นกับทุกอย่างที่เขาได้เห็น ได้ลองชิม

ดูรายการนี้แล้ว ผมมีความฝันว่า สักวันหนึ่งเราจะทำให้อาหารไทยในพื้นถิ่นจะเป็นของทรงคุณค่าที่นักท่องเที่ยวทั้งไทยและต่างชาติจะต้องเดินทางออกไปแสวงหา ผู้คนในพื้นที่จะมีรายได้จากการปลูกพืชพื้นถิ่นที่เป็นเอกลักษณ์ของบ้านเขามาส่งขายเป็นวัตถุดิบในการทำอาหาร, เม็ดเงินจากการท่องเที่ยวจะหล่อเลี้ยงวัฒนธรรมชนบทให้คงอยู่อย่างมีค่าในตัวมันเอง

อาหารง่ายๆที่เก็บวัตถุดิบมาจากป่าดงรอบตัว

ถ้าฝันนี้จะไกลเกินไป ผมขอเริ่มจากการได้เห็นสายตาที่ชื่นชมแบบของเชฟพาโบลบนใบหน้าของคนไทยที่ได้ชิมอาหารพื้นถิ่นบ้างก็ดีใจแล้วครับ

ตาเกิ้น
ตาเกิ้นhttp://takern.wordpress.com
นักสำรวจ, นักเขียน และนักเล่าเรื่อง

Leave a Reply

LATEST POSTS

Salmon Fishing ที่นอร์เวย์

ผมรัก Fly Fishing เพราะมันพาผมไปอยู่ในที่สวยที่สุดในโลกหลายๆแห่งที่น้อยคนจะได้เห็น ครั้งนี้มันพาผมไปตกปลาแซลม่อนที่แม่น้ำที่งดงามของ Norway ผมได้ไปสัมผัสกับเรื่องราวของปลาแซลม่อนที่เป็นสิ่งมหัศจรรย์ทางธรรมชาติอย่างหนึ่งของโลกใบนี้ แต่คนเรากลับมองข้ามความสำคัญของมันและทำลายความอุดมสมบูรณ์ที่ล้ำค่านี้ไปจนเหลือเพียงเศษเสี้ยวของที่เคยมีในอดีต

Fly Fishing Yellowstone

ทริปตกปลาที่ Yellowstone National Park ที่ที่หลายคนเรียกว่า Shangri-la ของนักตกปลาเทร้าท์

Horned Moons and Savage Santas

ในบรรดาหนังสือที่เกี่ยวกับชีวิตกลางแจ้งที่ผมได้เคยอ่านมา ผมคิดว่าเล่มนี้น่าจะเด็ดที่สุดแล้วครับ Horned Moons and Savage Santas รวบรวมเอา 45 บทความที่คัดสรรแล้วจากฝีมือของนักเขียนชั้นสุดยอดของโลกกลางแจ้งหลายยุคหลายสมัย บางคนอาจจะเป็นนักเขียนที่โด่งดังเป็นที่รู้จักอย่าง Ernest Hemingway,  Robert Ruark, Jack O’Connor แต่หลายคนก็เป็นนักเขียนที่เราอาจจะไม่เคยได้ยินชื่อมาก่อน กระทั่งว่า มีบางบทความที่ไม่รู้ว่าใครเป็นผู้เขียน แต่สิ่งหนึ่งที่ทุกบทความในหนังสือเล่มนี้คล้ายกันก็คือมันล้วนแต่งดงามลึกซึ้ง จนทำให้ถ้อยคำที่ส่งผ่านตัวหนังสือ ผ่านกาลเวลา พิมพ์ลงกระดาษมานี้สามารถส่งผ่านอารมณ์และความรู้สึกจากผู้เขียนมาถึงเราที่เป็นผู้อ่านได้ บทความในหนังสือเล่มนี้ ส่วนใหญ่เป็นเรื่องของการตกปลา ล่าสัตว์ แต่ไม่เลย...

ปืนยาวของขวัญคริสมาส

ผมได้มีโอกาสอ่านหนังสือที่ชื่อว่า  Horned Moons & Savage Santas ซึ่งเป็นหนังสือรวมเล่มบทความชีวิตกลางแจ้งจากนิตยสารในดวงใจภาคภาษาอังกฤษของผมที่ชื่อ Sporting Classic หนังสือเล่มนี้เยี่ยมมากครับ ทุกเรื่องล้วนแต่เต็มไปด้วยรสชาติและลึกซึ้งไปด้วยความหมาย แต่มีอยู่เรื่องหนึ่งที่ผมอ่านแล้วประทับใจจนอยากจะเอามาให้อ่านทั่วๆกัน จึงแปลมาให้อ่านกันเป็นของขวัญปีใหม่ให้กับสมาชิก ThailandOutdoor Netzine ทุกท่านครับ บทความเรื่องนี้ชื่อ Christmas Rifle ของนักเขียนนิรนามท่านหนึ่ง ลองอ่านดูนะครับ

Most Popular

%d bloggers like this: